نیازینه

آموزش علوم به کودکان

وبلاگ

۲۵ دی ۱۳۹۹ 86 بازدید
نیازینه
علوم

آموزش علوم به کودکان

آموزش علوم به کودکان

علوم را به کودکان بیاموزیم!کودک خردسال از لحظه ای که پا به عرصه ی وجود می گذارد سعی دارد به مدد حواسّ خود با محیط اطرافش ارتباط برقرار کند و از دنیایی که در آن زندگی می کند اطّلاعاتی به دست آورد. زمینه ی ادراک کودک برای درک جهان مادّی.


کودک خردسال از لحظه ای که پا به عرصه ی وجود می گذارد سعی دارد به مدد حواسّ خود با محیط اطرافش ارتباط برقرار کند و از دنیایی که در آن زندگی می کند اطّلاعاتی به دست آورد. زمینه ی ادراک کودک برای درک جهان مادّی در ابتدا محدود است. چیزهایی که در درک او نمی گنجند وجود ندارند و برای آنچه درک می کند توضیحی به نظرش نمی رسد.
کودک، همراه رشدی که می کند و تجارتی که می اندوزد از وجود نظم در جهان با خبر می شود. در حوادث و اشیایی که لمس می کند نوعی انتظام می بیند. برخی از روابط علّت و معلول برایش روشن می شود. آنچه برای او در گذشته صرفاً یک پدیده می نمود، حال با دیگر حوادث مشابه در یک طبقه قرار می گیرد و او گهگاه با آن برخورد دارد. حتّی کودک سعی دارد در جایی که نظم نیست ایجاد نظم کند. با رشد درک پدیده های فیزیکی و اجتماعی کودک از جهان، این امکان برای او فراهم می شود تا با دانشی که از طریق تجربه کسب می کند بر توانایی درک خویش بیفزاید.
بررسی کار ناظران رشد کودک در دوران گذشته آسان است. آنها رشد فکری کودک را حاصل پیشرفت دانش فرهنگی می دانستند؛ چنین رابطه ای قابل توجّه به نظر می رسد. انسان اوّلیّه رویدادها را مجرّد تلقّی می کرد و هر نوع تغییر و تحول را به قدرتهای جادویی فراسوی درک بشر نسبت می داد. جامعه ی انسانی از آن نقطه به سوی پیشرفت به حرکت در آمد. به موازات تکوین یافتن مفاهیم می توانست به توضیح بپردازد، درک کند وتا حدّی با دنیای مخلوقات در آمیزد. بشر اوّلیّه براساس مفاهیم تصوّری خود طبقه بندی اشیاء را معادل یکدیگر می دانست. بعد بین نظم و ارتباط مفاهیم تعمیم ایجاد می کرد. با ارتباط و تعمیم مفاهیم به یکدیگر نظامهای دانش به وجود می آمد.
مجموعه ی دانشها به وجود می آمد، انباشه می شد و از نسلی به نسل دیگر انتقال می یافت. نظامهای دانش در مواقعی بسیار پیچیده می شد و تقسیماتی را به وجود می آورد، در نتیجه دامنه ی تخصّصی شدن تحقیقات رو به گسترش می گذاشت و سیستمی کاملتر برای حصول و ذخیره ی دانش پا می گرفت. تخصّصی شدن سبب ایجاد بخشهای آموزشی ( scholarly disciplines ) به سبک امروز شد، همراه جداسازی رشته ها بر اساس موادّ درسی مورد لزوم، در هر زمینه مجموعه ای از دانش هماهنگ شده و به تأیید رسیده بصورتی مجزّا در آمد.
یکی از هدفهای اساسی مدرسه انتقال بخشهای عمده ای از این دانش به جوانان است. بدین ترتیب هر نسل می تواند اطّلاعات موجود در جهان را در اختیار خود گیرد و از این طریق با جهان هستی همگامی ثمربخش ایجاد کند، دانستنیهای بیشتری درباره ی آن را بر دانسته های گذشته بیفزاید. موادّ درسی آموزشگاهی با بخشهای آموزشی ارتباط نزدیک دارند، بطوریکه به موازات گسترش پژوهشهای فکری، محتوای درسهای علوم، مطالعات اجتماعی، ریاضیّات و دیگر موادّ درسی تغییر می کند.
در تلاشهای اخیر برای توسعه ی برنامه های درسی سعی بر آن بوده است که بین راههای افزایش معلومات کودکان در مورد جهان و طرق گسترش بخشهای آموزشی هماهنگی ایجاد شود. علوم تجربی، ریاضیّات و علوم اجتماعی، آن دسته از فرایندهای ذهنی تلقی شده اند که به کمک آن می توان درباره ی جهان مادّی واجتماعی مطالعه کرد. برای مثال هِرد ( Hurd ) و گالاگر ( Gallagher ) توانایی لازم برای درک علم را چنین تعریف کرده اند:
1- توانایی درک منظور غائی (1) یک رشته مشاهدات؛2- توانایی بررسی مفروضات از دیدگاههای برتر؛ 3- توانایی تشخیص تأثیر تغییر یک متغیّر در هر بار؛ 4- قدرت نادیده گرفتن جنبه های بی ربط و توجّه به جنبه های سودمند اطّلاعات؛ 5- قدرت شکل بخشیدن به فرضّیه های مفید وآزمایش کردن آنها؛ 6- قدرت جستجو برای شواهد و دلایل جدید؛ 7- قدرت استنتاج منطقی از یک الگو. داشتن قدرت تخیل کافی نیز سودمند است. (2)
این گونه مهارتهای ذهنی مبیّن آنند که رشد فکری در سطحی عالی قرار دارد. بر اساس مشاهدات انجام شده، این مدارج عالیتر عقلانی، همراه انتشار مفاهیم تازه تری از رشد فکری، از مراحل دراز مدّت رشد و تجارب پیشین نشأه گرفته است. بنابراین قدرت تفکّر علمی در مرحله ی رشد یکباره به ذهن نوجوان خطور نمی کند، بلکه مستلزم تربیت از اوان کودکی است. با در نظرگرفتن این واقعیّت، در جنبش جدید مربوط به ارائه ی برنامه های درسی، توجّه برنامه ریزان به برنامه های سالهای ابتدایی معطوف شد. نظریّه های پیاژه چارچوبی را ارائه داد که مفاهیم علمی در درون آن شکل می گرفت؛ و نظریّه ی یادگیری چارچوب دیگری را به وجود آورد. الگوهای گسترش برنامه های درسی عقاید مربوط به محتوا و نحوه ی یادگیری را هماهنگ کردند. این الگوها در برنامه های علوم جدیدتر آمده اند. اساس ارائه ی این نوع آموزش علوم را این اعتقاد تشکیل می داد که مدارس باید علم را به عنوان یک فعّالیّت ذهنی آموزش دهند.

اشتراک گذاری

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *